Elżbieta Wolicka

Egzystencjalne perspektywy narratologii według Paula Ricoeura

opracowała Krystyna Bembennek ID
Uniwersytet Gdański

 

numer: 1, rok: 2025
https://doi.org/10.26881/kg.2025.1.04

 

 

Existential perspectives of narratology according to Paul Ricoeur

Abstract

 This article analyzes the existential perspec¬tives on narratology in Paul Ricoeur’s later work, viewed within the context of the lin¬guistic turn in philosophy. The author dis¬cusses how Ricoeur combines philosophical hermeneutics with language theory, empha¬sizing „being in speech” as the foundation of human existence and narrative identity.
The article discusses the dialectic of dis¬tance and assimilation in the interpretation of texts, revealing the ethical dimension of narratology, viewed in the context of dialogue, responsibility, and the sources of moral obligation, and emphasizing the na¬ture of interpretation as a process of self-un¬derstanding, devoid of ultimate metaphysi¬cal guarantees.

 Key words: Key words: Elżbieta Wolicka, Paul Ricoeur, narratology, text, dialogue, identity

---

Egzystencjalne perspektywy narratologii według Paula Ricoeura

Abstrakt

Artykuł stanowi analizę egzystencjalnych perspektyw narratologii w późnej twórczo¬ści Paula Ricoeura, ujmowanej w kontekście lingwistycznego zwrotu w filozofii. Autorka omawia sposób, w jaki Ricoeur łączy herme¬neutykę filozoficzną z teorią języka, kładąc nacisk na „bycie w mowie” jako fundament ludzkiej egzystencji i tożsamości narracyjnej.
W artykule omówiono zagadnienie dia¬lektyki dystansu i przyswojenia w interpre¬tacji tekstów, ukazując etyczny wymiar nar¬ratologii, ujmowanej w kontekście proble¬matyki dialogu, odpowiedzialności i źródeł moralnego zobowiązania oraz podkreślając charakter procesu interpretacji jako procesu samorozumienia, pozbawionego ostatecz¬nych gwarancji metafizycznych.

Słowa kluczowe: Elżbieta Wolicka, Paul Ri¬coeur, narratologia, tekst, dialog, tożsamość

---

Bibliografia

Ricoeur P., Egzystencja i hermeneutyka. Rozprawy o metodzie, oprac. S. Cichowicz, Warszawa 1985.

Ricoeur P., Symbolika zła, tłum. M. Ochab, Warszawa 1986.

Ricoeur P., Język, tekst, interpretacja: wybór pism, Wstęp K. Rosner, tłum. P. Graff i K. Rosner, Warszawa 1989.

Ricoeur P., Podług nadziei: odczyty, szkice, studia, wybrał, oprac. i wstępem opatrzył S. Cichowicz, tekst tłum. z różnych jęz. S. Cichowicz et al., Warszawa 1991.

---