Twórczość i życie Profesora Edwarda Kasperskiego
Jacek Aleksander Prokopski ID
Politechnika Wrocławska
Maria Urbańska-Bożek ID
Pomorskie Towarzystwo Filozoficzno-Teologiczne
numer: 1, rok: 2019
https://doi.org/10.5281/zenodo.5528658
The Work and Life of Professor Edward Kasperski
Abstract
The article presents the figure and kierkegaardologian work of Professor Edward Kasperski (1942–2016). Edward Kasperski was a full professor at the University of Warsaw. He worked in the Department of Theory of Literature and Poetics, University of Warsaw, where he was the head between 1997–2000, then in the years 2001–2006 he worked in the Department of Romanticism, University of Warsaw, in the period 2007–2013 he was the first director of the Department of Comparative Studies, constituted in 2007 at the University of Warsaw. In the period 1981–1984 he was the lecturer at the University of Aarhus in Denmark and later he also repeatedly received the Danish Government scholarship. He occupies with the history of the 19th and 20th century literature, methodology, theory of literature and poetics, theory of romanticism, borderland issues, aesthetics of parody and grotesque, comparative studies, anthropology of literature, issues of post-modernity. After his death two of his books were published: Following Norwid. Studies – Interpretations – Parallels (2018), Methods and Methodology (General Methodology, Humanities, Knowledge of the Literature). The Academic Textbook (2017).
Key words: Soren Kierkegaard, Edward Kasperski, existentialism, anthropology of literature, irony, parody, indirect communication, ethics, aesthetics
Twórczość i życie Profesora Edwarda Kasperskiego
Abstrakt
W artykule została zaprezentowana sylwetka i twórczość kierkegaardologiczna profesora Edwarda Kasperskiego (1942–2016). Edward Kasperski był profesorem zwyczajnym na Uniwersytecie Warszawskim. Pracował w Zakładzie Teorii Literatury i Poetyki UW, którego był kierownikiem w latach 1997–2000, a następnie, w latach 2001–2006, w Zakładzie Romantyzmu UW. W okresie 2007–2013 był pierwszym kierownikiem powołanego w 2007 Zakładu Komparatystyki UW. W latach 1981–1984 przebywał jako lektor na Uniwersytecie w Aarhus w Danii, później był też kilkakrotnie stypendystą rządu duńskiego w Kopenhadze. Zajmował się historią literatury XIX i XX wieku, metodologią, teorią literatury i poetyką, teorią romantyzmu, problematyką kresową, estetyką parodii i groteski, komparatystyką, antropologią literatury, zagadnieniami ponowoczesności. Opublikował m. in. książki autorskie: Świat wartości Norwida (1983), Dyskursy romantyków. Norwid i inni (2003), Kierkegaard. Antropologia i dyskurs o człowieku (2003), Świat człowieczy. Wstęp do antropologii literatury (2006), Kategorie komparatystyki (2010). Po jego śmierci zostały wydane jeszcze dwie książki: Tropami Norwida. Studia – Interpretacje – Pararele (2018) oraz Metody i metodologia (metodologia ogólna, nauki humanistyczne, wiedza o literaturze). Podręcznik akademicki (2017).
Słowa kluczowe: Soren Kierkegaard, Edward Kasperski, egzystencjalizm, antropologia literatury, ironia, komunikacja pośrednia, etyka, estetyka
Bibliografia
Bibliografia prac naukowych Profesora Edwarda Kasperskiego. Suplement. Prace w całości lub w części poświęcone analizie twórczości Sørena Aabye Kierkegaarda w: Kierkegaard czyli mowy na piątkowym zebraniu dla wspólnie pogrzebanych. Pamięci Profesora Edwarda Kasperskiego, red. nauk. J. A. Prokopski, M. Urbańska-Bożek, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty 2019, s. 353–355.
Dialog w literaturze, red. nauk. E. Kasperski i E. Czaplejewicz, PWN, Warszawa 1978.
Kasperski E., Dialog a nauka o literaturze, w: Dialog w literaturze, red. nauk. E. Kasperski i E. Czaplejewicz, PWN, Warszawa 1978 , s. 237–272.
Kasperski E., Dialog w świecie pozorów. O dialogice Bubera, „Przegląd Humanistyczny” 1988, nr 6, s. 85–105.
Kasperski E., Dyskursy romantyków. Norwid i inni, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2003.
Kasperski E., Egzystencja, literatura, dialog, w: Poszukiwania teoretycznoliterackie, red. nauk. E. Kasperski i E. Czaplejewicz, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław 1989, s. 53–100.
Kasperski E., Gatunki literackie jako wartości, „Przegląd Humanistyczny” 1977, nr 4, s. 75–89.
Kasperski E., Gustaw Daniłowski, w: Obraz literatury polskiej XIX i XX wieku. Literatura okresu Młodej Polski, seria 5, t. 3, zesp. red. K. Wyka, A. Hutnikiewicz, M. Puchalska, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1973, s. 223–257.
Kasperski E., Idee, formy i tradycje dialogu [rozprawa habilitacyjna, maszynopis], Warszawa 1990.
Kasperski E., Ironia, poetyka, antropologia (w kręgu Kierkegaarda), „Przegląd Humanistyczny” 1988, nr 11–12, s. 1–14.
Kasperski E., Kierkegaard. Antropologia i dyskurs o człowieku, Wyższa Szkoła Humanistyczna im. A. Gieysztora, Pułtusk 2003.
Kasperski E., Kierkegaard jako krytyk literacki, „Miesięcznik Literacki” 1988, nr 9, s. 59–68.
Kasperski E., Ludwik Stanisław Liciński, w: Obraz literatury polskiej XIX i XX wieku. Literatura okresu Młodej Polski, seria 5, t. 3, zesp. red. K. Wyka, A. Hutnikiewicz, M. Puchalska, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1973, s. 281–296.
Kasperski E., Metody i metodologia (metodologia ogólna, nauki humanistyczne, wiedza o literaturze). Podręcznik akademicki, red. nauk. Ż. Nalewajk, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2017.
Kasperski E., Nad Ingardenem, „Miesięcznik Literacki” 1971, nr 1, s. 74–81.
Kasperski E., Poeta antypoeta Kierkegaard, „Poezja” 1989, nr 3, s. 61–72.
Kasperski E., Problem pytań w twórczości Norwida, „Przegląd Humanistyczny” 1977, nr 6, s. 49–67.
Kasperski E., Problem wartości w pisarstwie C. K. Norwida. Przedmioty użytkowe. Przedmioty potrzeb, wartości perfekcyjne, celowe i instrumentalno-użytkowe [praca doktorska, maszynopis], Uniwersytet Warszawski 1974.
Kasperski E., Świat wartości Norwida, PWN, Warszawa 1981.
Kasperski E., Teorie i aporie dyskursu, w: Formacje dyskursywne w kulturze, językach i literaturze europejskiej XX wieku, red. nauk. L. Rożek, Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie, Częstochowa 2005, s. 247–274.
Kasperski E., Tropami Norwida. Studia – interpretacje – paralele, red. nauk. Ż. Nalewajk, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2018.
Kresy w literaturze. Twórcy dwudziestowieczni, red. nauk. E. Kasperski i E. Czaplejewicz, Wiedza Powszechna, Warszawa 1996.
Kresy, Syberia, literatura. Doświadczenia dialogu i uniwersalizmu, red. nauk. E. Kasperski i E. Czaplejewicz, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 1995.
Literatura a heterogeniczność kultury. Poetyka i obraz świata, red. nauk. E. Kasperski i E. Czaplejewicz, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 1996.
Literatura i różnorodność. Kresy i pogranicza, red. nauk. E. Kasperski i E. Czaplejewicz, Wydawnictwo DiG, Warszawa 1996.
Nalewajk Ż., Synteza – krytyka – poznanie. O książce Edwarda Kasperskiego: Metody i metodologia (metodologia ogólna, nauki humanistyczne, wiedza o literaturze). Podręcznik akademicki, w: E. Kasperski, Metody i metodologia (metodologia ogólna, nauki humanistyczne, wiedza o literaturze). Podręcznik akademicki, red. nauk. Ż. Nalewajk, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2017, s. 439–446.
Poetyka egzystencji. Franz Kafka na progu XXI wieku [W osiemdziesiątą rocznicę śmierci Franza Kafki], red. nauk. E. Kasperski we współpracy z T. Mackiewiczem, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2004.
Polifoniczny świat Kierkegaarda, pod red. E. Kasperskiego i M. Urbańskiej-Bożek, Pomorskie Towarzystwo Filozoficzno-Teologiczne, Gdańsk 2014.
Postać literacka. Teoria i historia, red. nauk. E. Kasperski i B. Pawłowska-Jądrzyk, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1998.
Prokopski J. A., Urbańska-Bożek M., Wspomnienie pośmiertne Profesora Edwarda Kasperskiego, literaturoznawcy i filozofa, wspólnika w tajemnicy wiedzy Kierkegaarda, w: Kierkegaard czyli mowy na piątkowym zebraniu dla wspólnie pogrzebanych. Pamięci Profesora Edwarda Kasperskiego, red. nauk. J. A. Prokopski, M. Urbańska-Bożek, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty 2019, s. 9–37.
Rozważania metodologiczne. Język – literatura – teatr, red. nauk. E. Kasperski, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2000.