Włodzimierz Sołowjow jako sprawca filozofii rosyjskiej
Janusz Dobieszewski ID
Uniwersytet Warszawski, Instytut Filozofii
numer: 1, rok: 2020
Vladimir Soloviev as the Perpetrator of the Russian Philosophy
Abstract
The article is an attempt at orderly reflection on the history of Russian philosophy, and especially the particular place of Vladimir Soloviev within it. Soloviev's role is defined as being the perpetrator, as the cause of Russian philosophy. It is juxtaposed with Piotr Chaadayev's place in the history of Russian philosophy, which was described as the founding myth. Being a perpetrator is creating a strong and deep ground for Russian philosophy and, subsequently, paving its paths for further development, willingly undertaken by Russian philosophers of the 20th century.
Key words: Soloviev, Chaadayev, Russian philosophy, Slavophilism, occidentalism
Włodzimierz Sołowjow jako sprawca filozofii rosyjskiej
Abstrakt
Artykuł jest próbą porządkującej refleksji nad dziejami filozofii rosyjskiej, a zwłaszcza szczególnego w niej miejsca Włodzimierza Sołowjowa. Rola Sołowjowa zostaje określona jako bycie sprawcą, jako sprawienie filozofii rosyjskiej. Zostaje ona zestawiona z miejscem Piotra Czaadajewa w dziejach filozofii rosyjskiej, którą określono jako mit założycielski. Bycie sprawcą to stworzenie mocnego i głębokiego gruntu filozofii rosyjskiej oraz, następnie, wytyczenie jej szlaków dalszego rozwoju, chętnie podejmowanych przez rosyjskich filozofów XX wieku.
Słowa kluczowe: Sołowjow, Czaadajew, filozofa rosyjska, słowianofilstwo, okcydentalizm
Bibliogafia
Bierdiajew, M., Rosyjska idea, tłum. J.C. – S.W., Fronda, Warszawa 1999.
Dobieszewski, J., Absolut i historia. W kręgu myśli rosyjskiej, Kraków 2012.
Dobieszewski, J., Moc poznawcza mistycyzmu, w: Wyrażanie Niewyrażalnego. Mistycyzm sztuce: literaturze, malarstwie, muzyce… W 100-lecie śmierci Léona Bloy, red. A. Karapuda, A. Włoczewska, Universitas, Warszawa 2018.
Dobieszewski, J., Piotr Czaadajew – mit założycielski filozofii rosyjskiej, w: J. Dobieszewski, Syntezy i niuanse. Studia i szkice z filozofii rosyjskiej, Universitas, Kraków 2019.
Dobieszewski, J., Włodzimierz Sołowjow. Studium osobowości filozoficznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2002.
Hercen, A., Rzeczy minione i rozmyślania, t. 2, tłum. E. Słobodnikowa, Książka i Wiedza, Warszawa 1952.
Jedliński, M., Rosyjskie poszukiwania sensu i celu…, Oficyna Wydawnicza Epigram, Bydgoszcz 2015.
Mazurek, S., Filantrop, czyli nieprzyjaciel i inne szkice o rosyjskim renesansie religijno-filozoficznym, IFiS PAN, Warszawa 2004.
Walicki, A., Zarys myśli rosyjskiej. Od Oświecenia do renesansu religijno-filozoficznego, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2005.
Евлампиев, И., История русской метафизики в XIX–XX веках, т. 1, С.-Петербург 2000.
Лукьянов, С. М., О Вл. С. Соловьеве в его молодые голы, Москва 1990, кн. I.
П. Я. Чаадаев: pro et contra. Антология. Личность и творчество Петра Чаадаева в оценке русских мыслителей и исследователей, ред. А. Ермичев, С.-Петербург 1998.
Соловьев, В. C., Кризис западной философии (Против позитивистов, в: В. C. Соловьев, Полное собрание сочинений и писем в двадцати томах, t. 1, Москва 2000.