Hydrozagadka, czyli o zaletach pozostania istotą żywą

 

Paweł SzypowskiID 

DOI: https://doi.org/10.26881/kg.2025.2.02

 

numer: 2, rok: 2025

 

 

 

 

The Hydropuzzle, or the advantages of remaining a living being

Abstract

The article examines the cultural, epistemological, and phenomenological consequences of generative artificial intelligence entering the domain of conversation and meaning making, reconstructing a continuum from Descartes’s thesis on the incapacity of machines to speak, through the intellectual transformations of postmodernism, to contemporary experiences of “being with a bot.” The author shows that the technicization of sense and the cultural habituation to “absence” have prepared users for intimate relations with AI that simulate presence, affirm the user, and produce an impression of conversational unpredictability, while the essence of these phenomena remains computational and probabilistic.
On that basis the paper distinguishes between apparent unpredictability of generative AI and the qualitatively understood event of lived experience. A genuine event springs from the bodily, sensuous structure of experience — the “flesh” of being, co feeling, and a moist presence — features the author terms hydroontological. Wetware, understood as the water saturated living body, constitutes an epistemic and ontological barrier to the full reproduction of mindedness by systems founded on traces and code.
The article also discusses risks of mass interaction with bots: profiling, an echo mirror ego, attentional overstimulation, and market consumer dynamics that reinforce an illusion of self satisfaction and weaken practices of presence. In conclusion the author calls for a reorientation of AI critique — from a merely methodological assessment of capabilities toward safeguarding and affirming life practices that sustain the material, watery basis of human experience. This proposed hydroontology is advanced as a philosophical foundation for defending the qualitative dimension of being against reductionist projects to digitize reason.

Key words: Hydroontology, Wetware, Flesh of experience, Critique of postmodernism, Experience of AI

---

Hydrozagadka, czyli o zaletach pozostania istotą żywą

Abstrakt

Artykuł analizuje kulturowe, epistemologiczne i fenomenologiczne konsekwencje użycia przez generatywną sztuczną inteligencję funkcji mowy i tworzenia sensu. Rekonstruje kontinuum od kartezjańskiej tezy o niemożności maszyny do opanowania mowy poprzez intelektualne przemiany postmodernizmu aż po współczesne doświadczenia „bycia z botem”. Autor pokazuje, że technicyzacja sensu i kulturowe przyzwyczajenie do „nieobecności” przygotowały użytkownika na intymne relacje z AI, które imitują obecność, afirmują użytkownika i generują wrażenie nieobliczalności rozmowy, podczas gdy istota tych zjawisk pozostaje obliczeniowa i probabilistyczna.
Na tej podstawie zostaje sformułane rozróżnienie między pozorną nieobliczalnością generatywnej SI a jakościowo rozumianym wydarzeniem przeżycia. Prawdziwe wydarzenie ma źródło w cielesnej, zmysłowej strukturze doświadczenia — w „miąższu” bycia, współodczuwaniu i wilgotnej obecności — cechach, które autor określa jako hydroontologiczne. Wetware, rozumiane jako nasączone wodą ciało żywe, stanowi epistemiczno ontologiczną barierę dla pełnej reprodukcji umysłowości przez systemy oparte na śladzie i kodzie.
Artykuł omawia też ryzyka masowej interakcji z botami: profilizację, echo zwierciadło ego, nadstymulację uwagi oraz konsumpcyjno rynkowe mechanizmy, które umacniają iluzję samozadowolenia i osłabiają praktyki obecności. W zakończeniu autor apeluje o przesunięcie krytyki SI - od czysto metodologicznej oceny jej możliwości ku ochronie i afirmacji praktyk życiowych, które podtrzymują materialną, wodnistą podstawę ludzkiego przeżywania. Tak zarysowana hydroontologia ma służyć jako filozoficzny fundament obrony jakościowego wymiaru bycia przeciw redukcjonistycznym projektom cyfryzacji rozumu.

Słowa kluczowe: Hydroontologia; Wetware, Miąższ doświadczenia, Krytyka postmodernizmu; Doświadczenie SI -

---

Bibliogafia

Descartes R., Rozprawa o metodzie, Warszawa 1981.

Derrida J., O gramatologii, Warszawa 1999.

Derrida J., Różnia, w: Marginesy filozofii, Warszawa 2002.

Derrida J., Gramofon Ulissesa, w: Pismo i różnica, Warszawa 2004.

Foucault M., Słowa i rzeczy. Archeologia nauk humanistycznych, Warszawa 2006.

Godard J.-L. (reż.), Détective, film fabularny, Francja 1985.

Levinas E., Istniejący i istnienie, Warszawa 2006.

Merleau-Ponty M., Widzialne i niewidzialne, Warszawa 1996.

Swayne M., Study Finds Cells May Compute Faster Than Today’s Quantum Computers, w: "Quantum insider", https://thequantuminsider.com/2025/03/30/study-finds-cells-may-compute-

faster-than-todays-quantum-computers/ (dostęp: 21.01.2026)

Joyce J., Ulisses, Kraków 1992.

Char R., Fureur et mystère, Paris 1962.

---