Przytoczenia Żeromskiego z Księgi Hioba (Hi 1,21 i Hi 14,1–2)

Edward Jakiel ID
Uniwersytet Gdański

numer: 1, rok: 2026

https://doi.org/10.26881/kg.2026.1.05

 

 

 

Quotations from Żeromski's Book of Job (Job 1:21 and Job 14:1-2)

Abstract

Stefan Żeromski often referred to the Bible. Biblical passages are present in many of his works. One form of dialogue with the Bible is the quotation of selected verses from the Holy Scriptures, to which the writer attaches an important message. In his novel The History of Sin, Żeromski quotes verses from the Book of Job three times. With their help, the writer expresses and deepens the truth about the finiteness of man.

Key words: Żromski, The History of Sin, Book of Job

---

Przytoczenia Żeromskiego z Księgi Hioba (Hi 1,21 i Hi 14,1-2)

Abstrakt

Stefan Żeromski bardzo często sięgał po Biblię. Fragmenty biblijne obecne są w licznych jego utworach. Jedną z form dialogu z Biblią, jest także cytowanie wybranych wersetów Pisma Świętego, którym nadaje pisarz ważne przesłanie. W powieści Dzieje grzechu trzy razy przytacza Żeromski wersety z Księgi Hioba. Za ich pomocą wyraża i pogłębia stwierdzenie prawdy o skończoności człowieka.

Słowa kluczowe: Żeromski, Dzieje grzechu, Księga Hioba.

---

Bibliogafia

Bibliografia (wybór)

Źródła

• Księga Hioba, w: Hebrajsko-polski Stary Testament. Pisma, tłum. M. Kantor, oprac. i wstęp. A. Kuśmirek, Warszawa 2009, 2014.
• Biblia. To iest księgi starego y nowego przymierza znowu z ięzyka Ebreyskiego, Greckiego, Łacińskiego na polski przełożone, Nieśwież 1572.
• Biblia To iest Kxięgi Starego y Nowego Zakonu na Polski ięzyk według Łacinskiey Bibliey od Kościoła Chrześciańskiego powszechnego przyiętey […], Kraków 1577.
• Biblia łacińsko-polska, czyli Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Podług textu łacińskiego Wulgaty, i przekładu polskiego x. Jakóba Wujka T.J. z komentarzem Menochiusza T.J. przełożonym na język polski. Wydanie x. S. Kozłowskiego, t. 2, Wilno 1862.
• Biblia swięta, tho iest, Księgi Starego y Nowego Zakonu, wlasnie z Zydowskiego, Greckiego, y Łaćińskiego, nowo na Polski ięzyk z pilnośćią y wiernie wylożone, Brześć Litewski 1563.
• Biblia Swięta To jest Księgi Starego Y Nowego Przymierza Z Zydowskiego y Greckiego Języka na Polski pilnie y wiernie przetłumaczone, Gdańsk 1632.
• Maryański B., Ester. Powieść z czasów niewoli babilońskiej, Drukarnia A.T. Jezierskiego, Warszawa 1901, t. 1–3.
• Maryański B., Holofernes. Powieść z czasów biblijnych, [s.n.], Płock 1908, t. 1–2.
• Teusz L., Bolesna Muza nie Parnasu Góry, ale Golgoty… Mesjady polskie XVII stulecia, Wydawnictwo Naukowe Semper, Warszawa 2001.
• Teusz L., Wojciecha Stanisława Chrościńskiego późnobarokowa epika biblijna (Józef do Egiptu od braci przedany; Job cierpiący; Aman), Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2011.
• Żeromski S., Popioły, w: tegoż, Dzieła. Powieści, red. S. Pigoń, t. 1, Czytelnik, Warszawa 1956.
• Żeromski S., Dzieje grzechu, w: tegoż, Dzieła. Powieści, t. 8, red. S. Pigoń, vol. 1–2, Czytelnik, Warszawa 1956.

Opracowania

• Adamek Z., Polskie współczesne opowiadania o tematyce biblijnej, „Roczniki Humanistyczne” XXVI (1978), z. 1.
• Borowy W., Żeromski i świat książek,w:, tegoż, O Żeromskim. Rozprawy i szkice, PIW, Warszawa 1964, s. 80–83.
• Frye N., Wielki Kod. Biblia i literatura, tłum. A. Fulińska, wstęp M. P. Markowski, Bydgoszcz 1998.
• German I. CSFN, Biblia w twórczości Żeromskiego, w: Problematyka religijna w literaturze pozytywizmu i Młodej Polski, red. S. Fita (Religijne Tradycje Literatury Polskiej, t. 8), Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego KUL, Lublin 1993.
• German I. CSFN, Zestawienie biblijnych odwołań w dziełach Żeromskiego, „Roczniki Humanistyczne” t. XLI (1993), z. 1, s. 85–120.
• Jakiel E., Filiacje biblijne w twórczości Stefana Żeromskiego, w: Album Gdańskie. Prace ofiarowane Profesorowi Józefowi Bachórzowi na siedemdziesiątą piątą rocznicę urodzin i pięćdziesięciolecie pracy nauczycielskiej, red. J. Data, B. Oleksowicz, Gdańsk 2009, s. 666–677.
• Jakiel E., Żeromski – kilka pytań o pytania Koheleta, „Teologia Polityczna”, online: (https://teologiapolityczna.pl/edward-jakiel-zeromski-kilka-pytan-o-pytania-koheleta).
• Jakiel E., Żeromskiego nuta Koheletowa, w: Żeromski. Powroty, red. M. J. Olszewska, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2024, s. 191–203
• Sztok K, Wpływ Biblii na życie i twórczość Stefana Żeromskiego, „Studia Teologiczne. Białystok. Drohiczyn. Łomża”, t. 29 (2011), s. 311–322.
• W kręgu apokryfów, red. E. Jakiel, J. Mosakowski, Gdańsk 2015.
• Wojtatowicz M. CSFN, Biblia i człowiek w twórczości Stefana Żeromskiego, w: Wśród tułaczy i wędrowców. Studia młodopolskie, red. S. Fita, J. A. Malik, Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego KUL, Lublin 2001, s. 53–97.
• Wojtatowicz M. CSFN, Stylizacja biblijna w powieściach Stefana Żeromskiego, w: Inspiracje i motywy biblijne w literaturze pozytywizmu i Młodej Polski, red. H. Filipkowska, S. Fita, Lublin 1999, s. 161–201.

 

---